LED ekranın ömrünü ne kısaltır?
LED’ler genellikle bir anda sönmez, ışıkları yıllar içinde yavaş yavaş azalır. Bu düşüşü en çok hızlandıran etken ısıdır. Sıcaklık arttıkça hem LED’ler hem de ekranı besleyen güç kaynakları daha çabuk yaşlanır. Güç kaynaklarının içindeki elektrolitik kondansatörler sıcağa özellikle duyarlıdır. Aynı ekran serin ve havadar bir salonda, güneşe bakan sıkışık bir cephedekinden daha uzun süre sorunsuz çalışır. Nem ve tuzlu hava ise daha çok taşıyıcıyı ve bağlantıları etkiler.
Isıyı yönetmek ömrü uzatmanın en etkili yollarından biridir. Kabinlerin havalandırma açıklıkları kapatılmamalı, dış mekân ekranlarının arkasında havanın dolaşacağı bir aralık bırakılmalıdır. Vitrin ekranı camın dibine yapıştırılmaz, büyük cephe ekranlarında ek soğutma düşünülür. Gereğinden yüksek parlaklık iç sıcaklığı artırır. Gece kısma ve kapanış saatinde kapatma ise hem ısıyı hem çalışma saatini azaltır. Bu alışkanlıklar ek maliyet getirmez, yalnız doğru ayar ister.
Düzenli bakımda neler kontrol edilir?
LED ekranın bakımı çoğunlukla gözle kontrol ve temizlikten oluşur. Temizlikten önce ekranın elektriği kesilir. Yüzeydeki toz kuru ve yumuşak bir bezle alınır, ekrana doğrudan sıvı sıkılmaz. Kabin havalandırma açıklıkları ve varsa fanlar da tozdan arındırılır. Görüntüde sönük bir nokta, renk farkı ya da titreyen bir bölge olup olmadığına bakılır. Kablo bağlantıları ve kontrol sisteminin çalışması da aynı turda denetlenir. İç mekânda bu kontroller daha seyrek yapılabilir.
Dış mekânda kontrol listesi uzar. Kabin contaları, kablo girişleri ve su tahliye noktaları yağmur mevsiminden önce gözden geçirilir. Deniz kenarında tuzlu hava çeliği ve bağlantı parçalarını daha hızlı paslandırdığı için vida, braket ve kaynak noktalarına bakılır. Boyası kalkan yerler de temizlenip yeniden kapatılır. Ekranın arkasına güvenli ulaşmak için merdiven, platform ya da servis kapısının baştan düşünülmüş olması bu işleri kolaylaştırır.
Arızalı modül nasıl değiştirilir?
LED ekranın modüler yapısı bakımı kolaylaştırır. Bir bölgede sorun çıktığında bütün ekran değil, yalnız o modül değiştirilir. Önden servisli ekranlarda modülleri kabine çoğunlukla mıknatıs bağlar. Teknisyen mıknatıslı ya da vantuzlu bir aletle modülü öne doğru çeker, bazı modellerde modül kilidi anahtarla açılır. Arkadan servisli ekranlarda ise teknisyen ekranın arkasındaki boşluktan modüle ve güç kaynağına ulaşır. Hangi yöntemin kullanılacağı ekran seçilirken belirlenir.
Yeni takılan modülün çevresindekilerle aynı tonda görünmesi için yedek modüllerin ekranla aynı üretim partisinden ayrılması önerilir. Farklı partiden gelen bir modül hafif farklı bir ton verebilir. Yıllar içinde eskiyen panellerle yenilerini uyumlu göstermek için kalibrasyon da kullanılır. Teklif aşamasında yedek modül sayısını, partisini ve modüllere nasıl ulaşılacağını sorun. Modül değişiminin ekranın geri kalanını durdurmadan yapılıp yapılamayacağını da öğrenin.
Bir LED ekran ne kadar elektrik tüketir?
Tüketim ekranın alanına, parlaklık ayarına ve gösterilen içeriğe göre değişir. Veri sayfalarında genellikle iki değer verilir, en yüksek tüketim ve ortalama tüketim. Ekran gündelik kullanımda çoğu zaman en yüksek değerin oldukça altında çalışır. Örneğin bir üreticinin iç mekân ekranında metrekare başına en yüksek tüketim 656 vat, yarım parlaklıktaki tüketim ise 135 vat olarak veriliyor. Aradaki fark, hattın neden en yüksek değere göre çekildiğini ama faturanın neden ondan düşük geldiğini açıklar.
Elektrik hattı ve sigorta düzeni en yüksek değere göre planlanır, çünkü beyaz ağırlıklı bir görüntüde ekran bu sınıra yaklaşabilir. Aylık faturayı ise ortalama tüketim, ekranın günde kaç saat açık kaldığı ve kilovatsaat fiyatı belirler. Siyah ve koyu tonlar ağırlıktaysa ekran daha az güç çeker. Işık sensörü ve zamanlama ile gece kısılan, kapanışta kapanan bir ekranın faturası belirgin biçimde düşer. Tüketimi hesaplarken veri sayfasındaki ortalama değeri kullanmak daha gerçekçi sonuç verir.
Ömrü uzatan kullanım alışkanlıkları
Ekranı her zaman en yüksek parlaklıkta çalıştırmayın, ortamın gerektirdiği en düşük okunur parlaklık hem ısıyı hem tüketimi azaltır. İşletmenin kapalı olduğu saatlerde ekranı kısmak ya da kapatmak için zamanlama kullanın. Havalandırma açıklıklarının önüne eşya, afiş ya da dekor koymayın. Dış mekânda ekranın arkasındaki hava boşluğunu kapatacak eklemelerden kaçının. Yedek modülleri serin ve kuru bir yerde saklayın, hangi partiden geldiklerini not edin.
Okul koridoru ya da kalabalık giriş gibi darbe riski olan alçak montajlarda yüzeyi korumalı GOB ya da COB modül seçin, darbeye bağlı arızalar azalır. Bakım kayıtlarını, değiştirilen modülleri ve kalibrasyon tarihlerini not edin. İleride bir sorun çıktığında kaynağını bulmak kolaylaşır. Ekranı kuran firmayla servis erişimini ve yedek parça durumunu baştan konuşun ki bir arıza ekranı uzun süre kapalı bırakmasın.
Sık sorulan sorular
Kesin bir süre vermek doğru olmaz, çünkü ömür ısıya, parlaklık ayarına, günlük çalışma süresine ve bakıma bağlıdır. LED’lerin ışığı ani bir arızadan çok yavaş bir düşüşle azalır. Üreticiler ömür değerini veri sayfasında belirli koşullar için verir, bu değerin hangi parlaklık ve sıcaklıkta ölçüldüğüne bakmak gerekir. Serin çalışan, gereğinden parlak kullanılmayan ve düzenli kontrol edilen bir ekran daha uzun dayanır.
Başlıca yol ekranı gerektiğinden parlak ve gerektiğinden uzun çalıştırmamaktır. Dış mekânda ışık sensörü parlaklığı ortama göre ayarlar, zamanlamayla da ekran gece kısılır, kapanışta kapanır. Koyu zeminli içerikler açık zeminlilere göre daha az enerji çeker. Kabin havalandırması açık tutulursa ısı düşer ve ekranın ömrü korunur.
Kabin contaları, kablo girişleri, su tahliye noktaları ve havalandırma açıklıkları düzenli kontrol edilmelidir. Taşıyıcıdaki vida, braket ve kaynak noktalarında pas olup olmadığına bakılır, kıyıda bu kontrol daha sık yapılır. Görüntüde sönük bölge, renk farkı ya da titreme varsa ilgili modül ve güç kaynağı incelenir. Fırtınadan ve sert lodostan sonra bağlantıların sağlamlığına da göz atın.
